Xếp Ba Chi Trong Mậu Binh: Thứ Tự Mạnh Yếu Và Cách Tránh Binh Lủng

Xếp Ba Chi Trong Mậu Binh

Mậu binh là trò bài mà phần lớn thời gian không nằm ở lúc đánh, mà ở lúc ngồi xếp. Mười ba lá trên tay, chia thành ba phần, mỗi phần phải đúng thứ tự mạnh yếu. Xếp xong thì lật bài so với từng người. Nhìn thì đơn giản. Ngồi vào mới thấy có những ván phải nghĩ rất lâu.

Ở nhiều gia đình miền Nam, mậu binh hay xuất hiện vào dịp Tết, khi họ hàng tụ về, ăn xong bày chiếu ra chơi vài ván cho vui. Phần dưới đây là luật phổ biến về cách xếp ba chi. Mỗi nhà có thể có thêm luật riêng, nên trước khi chơi nên hỏi lại cho rõ.

Ba chi gồm những gì

Mỗi người nhận 13 lá từ bộ bài tây 52 lá, thường là bốn người chơi. Bài được chia thành ba chi.

Chi đầu, hay chi một, có 5 lá. Chi giữa, hay chi hai, cũng có 5 lá. Chi cuối, hay chi ba, chỉ có 3 lá. Yêu cầu bắt buộc: chi đầu phải mạnh hơn hoặc bằng chi giữa, chi giữa phải mạnh hơn hoặc bằng chi cuối.

Xếp sai thứ tự, ví dụ chi giữa yếu hơn chi cuối, gọi là binh lủng. Theo luật phổ biến, binh lủng bị tính thua cả ba chi.

Thứ tự các bộ từ mạnh tới yếu

Mậu binh dùng thứ tự bộ bài gần giống poker. Với chi 5 lá, từ mạnh tới yếu thường là: thùng phá sảnh (năm lá liên tiếp cùng chất), tứ quý, cù lũ (một bộ ba và một đôi), thùng (năm lá cùng chất), sảnh (năm lá liên tiếp), sám cô (ba lá cùng số), thú (hai đôi), đôi, và cuối cùng là mậu thầu, tức không có bộ nào, so lá lớn nhất.

Chi cuối chỉ có 3 lá nên chỉ có ba khả năng: sám cô, đôi hoặc mậu thầu.

Trong mậu binh, lá A thường lớn nhất, còn 2 nhỏ nhất. Khác với tiến lên, nơi lá 2 lại là heo mạnh nhất. Người chuyển từ tiến lên sang hay nhầm chỗ này.

Xếp chi sao cho hợp lý

Bắt đầu từ chi đầu

Cách nhiều người hay làm là tìm bộ mạnh nhất có thể trước, đặt vào chi đầu. Sau đó xem phần còn lại ghép được gì cho chi giữa, và cuối cùng là chi ba. Cách này an toàn, ít khi bị binh lủng.

Nhưng an toàn chưa chắc là tốt nhất.

Cân đối giữa các chi

Mỗi chi được so riêng với chi tương ứng của từng đối thủ. Thắng chi nào tính chi đó. Vì vậy dồn hết bài mạnh vào chi đầu mà để chi giữa và chi cuối quá yếu thì có thể thắng một chi, thua hai. Đôi khi tách một cù lũ thành sám cô ở chi đầu và một đôi lớn ở chi cuối lại cho kết quả tốt hơn, tùy những lá còn lại.

Không có công thức cố định. Mỗi ván phải tự cân nhắc.

Một cách tập đơn giản là, sau mỗi ván, lật lại bài của mình và thử xếp theo hai ba kiểu khác nhau. So với bài của những người cùng bàn để xem kiểu nào sẽ thắng nhiều chi hơn. Chơi chục ván như vậy, mắt sẽ quen dần với việc nhìn tổng thể mười ba lá thay vì chỉ chăm chăm tìm bộ mạnh nhất.

Đôi lớn ở chi cuối

Chi cuối chỉ ba lá nên rất dễ thua. Một đôi A hay đôi K đặt ở chi cuối thường đủ thắng phần lớn đối thủ ở chi này. Nếu có thể dư ra một đôi lớn mà vẫn giữ được thứ tự chi đầu mạnh hơn chi giữa, đó thường là lựa chọn đáng cân nhắc.

Sắp xếp và cái thú của sự ngăn nắp

Người quan tâm phong thủy hay nói chuyện bày biện, đặt món đồ nào ở đâu cho hài hòa, thuận mắt. Xếp chi mậu binh cũng có chút cái thú như vậy. Cùng mười ba lá bài, người xếp vội có thể bị binh lủng, còn người chịu ngồi xoay đi xoay lại lại tìm ra cách chia vừa cân đối vừa chắc chắn. Không có gì huyền bí ở đây, chỉ là thói quen nhìn tổng thể trước khi đặt từng thứ vào chỗ.

Ai muốn đọc thêm về nguồn gốc và các tên gọi khác của trò này có thể tham khảo trang mậu binh trên Wikipedia.

Các trò bài dân gian như mậu binh bây giờ cũng có bản online. Sunwin cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, nhưng chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên và người chơi cần chơi có trách nhiệm.

Luật thêm của từng nhà

Ngoài luật cơ bản, nhiều bàn có thêm các khoản thưởng, ví dụ sám cô ở chi cuối, cù lũ ở chi giữa hay tứ quý ở chi đầu được tính thêm. Cũng có những bộ bài đặc biệt thắng trắng ngay khi chia, như sảnh rồng đủ mười ba lá từ 2 tới A, hay sáu đôi. Những khoản này mỗi nơi tính một kiểu, có nơi không áp dụng, nên cần nói trước khi chơi.

Mậu binh vui ở chỗ ai cũng có thời gian suy nghĩ, không vội như tiến lên. Ngồi xếp chậm, lật bài chậm. Cái thú nằm ở đó.