Mỗi mùa, ba đội phải rời Premier League. Nghe như một con số khô khan trong điều lệ. Nhưng mình từng thấy nó thành nước mắt thật trên khán đài.
Mình không cổ vũ đội nào nằm ở nửa dưới bảng. Vậy mà vòng đấu cuối mỗi mùa, mình vẫn hay để ý cuộc chiến trụ hạng nhiều hơn cuộc đua vô địch. Có lẽ vì ở đó, cảm xúc thô và thật hơn. Và vì câu chuyện của những đội rớt hạng không kết thúc ở ngày cuối mùa. Nó mới bắt đầu.
Rớt xuống đâu
Ba đội cuối bảng Premier League xuống chơi ở Championship, giải hạng Nhất Anh. Nhiều người Việt nghe tên "hạng Nhất" tưởng là giải nhỏ, nhưng thực ra Championship là một giải rất nặng.
Giải có 24 đội, mỗi đội đá 46 vòng. Nghĩa là nhiều hơn Premier League tám trận, chưa kể cúp. Lịch dày đặc, có những tuần đá cả giữa tuần lẫn cuối tuần. Mình từng thử theo dõi trọn một mùa Championship và thú thật là đuối trước cả các đội bóng.
Cuối mùa, hai đội đầu bảng lên thẳng Premier League. Bốn đội xếp từ thứ ba đến thứ sáu đá play-off, trận chung kết diễn ra ở Wembley để giành suất thăng hạng thứ ba. Ở chiều ngược lại, ba đội cuối Championship rớt xuống League One.
Vì sao trở lại khó đến vậy
Thoạt nghe, một đội vừa rớt từ Premier League xuống phải mạnh hơn mặt bằng Championship. Thực tế không đơn giản như thế.
Vấn đề đầu tiên là tiền. Doanh thu bản quyền truyền hình ở Championship thấp hơn Premier League rất nhiều. Để giảm cú sốc, các đội rớt hạng được nhận khoản "tiền dù" trong một thời gian. Nhưng khoản đó không đủ bù cho quỹ lương của những cầu thủ ký hợp đồng thời còn ở giải cao nhất.
Vấn đề thứ hai là con người. Cầu thủ giỏi nhất thường ra đi ngay mùa hè sau khi rớt hạng. Nhiều hợp đồng có điều khoản giảm lương hoặc cho phép rời đội nếu CLB xuống hạng. HLV cũng hay bị thay. Đội bóng xuống Championship đôi khi là một đội gần như mới.
Vấn đề thứ ba là tâm lý. Mình nghĩ đây là chỗ bị đánh giá thấp nhất. Đội vừa rớt hạng thường bị coi là ứng viên thăng hạng, và mọi đối thủ ở Championship đều chơi hết sức khi gặp họ. Áp lực phải lên lại ngay có thể đè nặng hơn cả áp lực trụ hạng mùa trước.
Còn một chuyện nữa mà mình chỉ hiểu ra sau vài mùa theo dõi: lối chơi. Ở Premier League, một đội nhóm cuối quen với việc lùi sâu, chịu trận và chờ phản công. Xuống Championship, họ lại thành đội bị chờ, phải cầm bóng và tìm cách phá những khối phòng ngự dày đặc. Đó gần như là hai môn thể thao khác nhau. Đội nào không kịp đổi cách chơi thường mất cả nửa mùa đầu chỉ để tìm lại chính mình, và đến khi tìm được thì khoảng cách với nhóm đầu đã quá xa.
Rồi mùa sau lại thử tiếp.
Những đội "thang máy"
Ở Anh có một cách gọi khá vui: CLB "yo-yo", hay đội "thang máy". Là những đội lên xuống giữa Premier League và Championship nhiều lần.
Norwich, Watford, West Brom hay Fulham là những cái tên mà fan Anh lâu năm hay nhắc khi nói về kiểu đội này. Họ đủ mạnh để thống trị Championship, nhưng chưa đủ ổn định để trụ lâu ở Premier League. Vòng lặp đó cứ thế lặp lại.
Mình thấy câu chuyện của các đội thang máy vừa buồn vừa đáng nể. Buồn vì mỗi lần rớt là một lần mất mát. Đáng nể vì họ liên tục tìm được cách trở lại.
Mình theo dõi cuộc chiến trở lại thế nào
Championship ít khi được chiếu nhiều ở Việt Nam. Nên mình chủ yếu theo dõi qua tỷ số và bảng xếp hạng.
Thói quen của mình khá đơn giản. Sáng thứ Bảy, Chủ nhật, mình mở kqbd 247 xem kết quả đêm qua, rồi lướt sang các giải hạng dưới để xem mấy đội vừa rớt hạng đá thế nào. Có những mùa mình thấy họ khởi đầu chậm rồi tăng tốc cực mạnh nửa sau mùa. Có những mùa thì ngược lại.
Với Championship, mình hay mở trang https://kqbd247.net/anh/hang-nhat-anh/ để xem bảng xếp hạng, lịch thi đấu và kết quả hạng Nhất Anh trong cùng một chỗ. Vì giải có tới 24 đội và vùng play-off rộng, nhìn bảng thường xuyên mới thấy rõ đội nào đang trượt khỏi top sáu, đội nào đang leo lên.
Ngày trở lại Wembley
Nếu có một trận mình luôn cố xem trong mùa hè, đó là chung kết play-off Championship ở Wembley. Người Anh hay gọi đó là một trong những trận đấu đắt giá nhất thế giới, vì đội thắng có tấm vé lên Premier League kèm khoản doanh thu khổng lồ.
Không khí trận đó rất lạ. Một bên ăn mừng như vô địch. Một bên gục xuống sân dù đã đá cả mùa dài 46 vòng, cộng thêm hai lượt bán kết.
Chín mươi phút. Có khi một trăm hai mươi phút, cộng loạt sút luân lưu.
Mình nghĩ đó là lý do mình thích dõi theo những đội rớt hạng. Câu chuyện của họ không có kết thúc trọn vẹn. Lên rồi có thể lại xuống, xuống rồi lại cố lên. Bóng đá Anh có tầng tầng lớp lớp như vậy, và Premier League chỉ là tầng trên cùng.

